hình thức chủ nghiã
Định nghĩa
- Danh từ:
- Chủ nghĩa hình thức: Một xu hướng, quan điểm hoặc phương pháp chỉ chú trọng đến hình thức bên ngoài, đến các quy tắc và khuôn mẫu có sẵn mà coi nhẹ nội dung, bản chất thực tế hoặc tinh thần bên trong của sự vật, hiện tượng.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Việc tổ chức buổi lễ một cách máy móc, chỉ chăm chăm vào nghi thức là biểu hiện của hình thức chủ nghĩa.
- Trong giáo dục, hình thức chủ nghĩa thể hiện khi người ta đánh giá học sinh chỉ qua điểm số mà không quan tâm đến sự hiểu biết thực sự.
Các cách sử dụng nâng cao
- "rơi vào hình thức chủ nghĩa": chỉ việc hành động hoặc suy nghĩ một cách máy móc, thiếu sáng tạo và xa rời thực tế.
- Công tác kiểm tra nếu chỉ nhìn vào giấy tờ sẽ dễ rơi vào hình thức chủ nghĩa.
Biến thể và từ gần giống
- Chủ nghĩa giáo điều (dogmatism): chủ nghĩa bám chặt vào các nguyên lý, lý thuyết một cách cứng nhắc, không xét đến hoàn cảnh thực tế.
- Máy móc (mechanistic): tính chất hoặc cách làm việc rập khuôn, thiếu linh hoạt, giống như một cỗ máy.
Từ đồng nghĩa
- Chủ nghĩa hình thức (đây là cách gọi khác, đồng nghĩa trực tiếp).
- Bệnh hình thức.
Từ trái nghĩa
- Thực chất chủ nghĩa: chú trọng vào bản chất, nội dung thực tế.
- Nội dung chủ nghĩa: coi trọng nội dung bên trong hơn hình thức bên ngoài.